Abstract
Ushbu maqolada funksional lingvistika va pragmalingvistika doirasida kommunikativ niyat hamda baho salbiylashuvi jarayonlari tahlil qilinadi. Tilning kommunikativ funksiyasi, uning nutqiy aktlarda ro‘yobga chiqishi va so‘zlovchi niyatidan kelib chiqib, til birliklarining bahosi qanday o‘zgarishi ilmiy asosda yoritiladi. R. Yakobsonning til funksiyalari haqidagi nazariyasi, J. Ostin va J. Syorlning nutqiy aktlar nazariyasi, shuningdek, rus va o‘zbek tilshunoslarining tadqiqotlari asosida masala keng ochib berilgan. Ingliz, rus va o‘zbek tillari misolida ijobiy baholi birliklarning ironik qo‘llanishi natijasida baho salbiylashuvi yuzaga chiqishi ko‘rsatib beriladi. Natijalar kommunikativ niyat baho jarayonlari bilan chambarchas bog‘liqligini tasdiqlaydi.
References
1. Jakobson, Roman. “Closing Statement: Linguistics and Poetics.” Style in Language, edited by Thomas A. Sebeok, MIT Press, 1960, pp. 350–377.
2. Леонтьев А.А. Язык, речь, речевая деятельность. – М.: Изд-во «Просвещение», 1969. – 248 с.
3. Колшанский Г.В. Коммуникативная функция и структура языка. – М.: Изд-во «Наука», 1984. – 183 с.
4. Стернин И.А., Попова З.Д. Общее языкознание. – М.: Изд-во «АСТ: Восток-Запад», 2007. – С. 20-30.
5. Austin J. How to Do Things with Words. – Oxford: Oxford University Press, 1962. – 166 p.
6. Searle J. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 1969. 203 p.
7. Sobirova N.E. Pragmatika va nutqning lingvopragmatik xususiyatlari / “Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya” mavzusidagi konferensiya materiallari, 2022. – 362 b.
8. Виноградов В.В. Русский язык. – М.: Изд-во «Наука», 1986. – 254 б.
9. Артемова Н.Д. Теория коммуникации. – М.: Изд-во «Высшая школа», 2010. – 318 б.
10. Апресян Ю.Д. Лингвистика текста. – М.: Изд-во «Наука», 2001. – 251 б.
11. Гальперин И.Р. Теория текста. – М.: Изд-во «Наука», 1981. – 283 б.
12. Одилов Ё. Ўзбек тилида лексик ва фразеологик энантиосемия. – Тошкент: “Tafakkur” nashriyoti, 2015. – 239 б.
13. Sobirova N.E. Pragmatika va nutqning lingvopragmatik xususiyatlari / “Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya” mavzusidagi konferensiya materiallari, 2022. – 361 b.
14. Babaxanova D. Psixolingvistika fanidan o‘quv-uslubiy majmua. – Namangan, 2024. – 273 b.
15. Сафаров Ш. Прагмалингвистика. Монография. – Тошкент: «Ўзбекистон миллий энциклопедияси» давлат илмий нашриёти, 2008. –179 б.
16. Гриценко Е.С. Эмоционально-оценочная энантиосемия в разговорной речи / Теория и практика лингвистического описания разговорной речи. Межвузовский сборник научных трудов. – Горький, 1989. – С. 15.
17. Арутюнова Н.Д. Язык и мир человека. – М.: Прогресс, 1999. – 199 c.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.